Zasada w skrócie: w angielskim zdaniu warunkowym forma po if jest „o krok wstecz” – Present Simple dla realnej przyszłości, Past Simple dla wyobrażonej teraźniejszości, Past Perfect dla wyobrażonej przeszłości – a will, would lub would have stoją w drugiej części. Polakom przeszkadzają tu dwa nawyki. Po pierwsze, mówimy „jeśli jutro będzie padać”, z czasem przyszłym, więc kusi *if it will rain. Po drugie, w polskim „gdybym wiedział, powiedziałbym” cząstka -by pojawia się w obu częściach, co prowadzi do *if I would know. Do tego jedno „gdybym wiedział” może dotyczyć i teraz, i wczoraj, a angielski wymaga wyboru: knew albo had known.
Szybka reguła: zero → if + Present Simple, Present Simple (stała zależność); first → if + Present Simple, will (realna przyszłość); second → if + Past Simple, would (wyobrażona teraźniejszość lub przyszłość); third → if + Past Perfect, would have + III forma (inna przeszłość). Ćwiczenia mają trzy poziomy po 10 zadań: A2 (zero i first, także unless i as soon as), B1 (second) i B2 (third oraz kilka wyraźnie oznaczonych mixed conditionals).
Tryby warunkowe: 30 zadań
Poziom A2 · zero i first conditional
If it ___ on Saturday, we'll have the barbecue in the garage.
Wszystkie pytania, odpowiedzi i wyjaśnieniaOtwórz po zakończeniu quizu, aby sprawdzić swoje odpowiedzi.
1. If it ___ on Saturday, we'll have the barbecue in the garage.
- will rain
- rains
- would rain
Poprawna odpowiedź: rains · First conditional: realny warunek w przyszłości, ale po if stoi Present Simple – If it rains. Polskie „jeśli będzie padać” podsuwa will, jednak w zwykłym warunku will idzie tylko do drugiej części (we'll have).
2. If you mix blue and yellow, you ___ green. (general fact)
- get
- would get
- got
Poprawna odpowiedź: get · Zero conditional: ogólna, zawsze prawdziwa zależność, więc Present Simple w obu częściach – you get green. Would get zrobiłoby z tego sytuację wyobrażoną, a got przenosi ją w przeszłość.
3. If I see Marek at school tomorrow, I ___ him your message.
- would give
- gave
- will give
Poprawna odpowiedź: will give · Realna przyszłość (jutro, w szkole) → first conditional: I will give. Would give pasowałoby do zdania z saw (gdybym go zobaczył), a nie do If I see.
4. Call me as soon as you ___ in Warsaw.
- arrive
- will arrive
- would arrive
Poprawna odpowiedź: arrive · Ta sama zasada co po if działa po as soon as, when, before i after: przyszłość wyrażamy czasem teraźniejszym – as soon as you arrive. Polskie „jak tylko dojedziesz” (forma przyszła) podsuwa will, ale to błąd.
5. You won't pass the matura unless you ___ harder.
- don't study
- study
- will study
Poprawna odpowiedź: study · Unless znaczy tu „jeśli nie”, więc samo w sobie zawiera przeczenie: unless you study. Don't study odwróciłoby sens („chyba że nie będziesz się uczyć”), a will study to znów kalka polskiego czasu przyszłego.
6. If she ___ her homework by six, she can go to the cinema.
- will finish
- would finish
- finishes
Poprawna odpowiedź: finishes · W części z if realna przyszłość = Present Simple: If she finishes. Druga część nie musi mieć will – może to być can, must albo polecenie. Polskie „jeśli skończy” ma formę przyszłą, ale angielski jej tu nie przenosi.
7. If you ___ your coat, you'll be cold on the way back.
- don't take
- won't take
- didn't take
Poprawna odpowiedź: don't take · Przeczenie w warunku first conditional to don't + bezokolicznik: If you don't take. Won't take to kalka „jeśli nie weźmiesz”, a didn't take przenosi zdanie w przeszłość lub w świat wyobrażony.
8. If the baby ___ up, give her some milk.
- will wake
- wakes
- would wake
Poprawna odpowiedź: wakes · Druga część to polecenie (give her), a warunek dotyczy realnej sytuacji, więc po if stoi Present Simple: If the baby wakes up. Will wake to typowy błąd z polskiego „jeśli się obudzi”.
9. Don't worry – I ___ you as soon as I hear any news about the flat.
- call
- would call
- will call
Poprawna odpowiedź: will call · Obietnica na przyszłość: w części głównej will – I will call you. Po as soon as przyszłość wyrażamy czasem teraźniejszym (as soon as I hear), tak jak po if. Samo call opisywałoby zwyczaj, a would call nie pasuje do realnej obietnicy.
10. If you heat butter in a pan, it ___ . (general fact)
- melts
- melted
- would melt
Poprawna odpowiedź: melts · Ogólna prawda o świecie → zero conditional, Present Simple w obu częściach: it melts. Melted przenosi zdanie w przeszłość, a would melt robi z faktu sytuację wyobrażoną.
11. If I ___ more money, I would travel around Asia for a year.
- have
- had
- would have
Poprawna odpowiedź: had · Second conditional: wyobrażona sytuacja teraz, więc If I had (Past Simple), choć nie chodzi o przeszłość. Would have to kalka polskiego „gdybym miał… miałbym”: would stoi tylko w drugiej części.
12. If I won the lottery, I ___ my job the next day.
- would quit
- will quit
- quit
Poprawna odpowiedź: would quit · Warunek w Past Simple (won) sygnalizuje sytuację wyobrażoną, więc skutek to would quit. Will quit pasowałoby do If I win, a samo quit nie wyraża skutku hipotetycznego.
13. If she ___ English, she could work in London. (She doesn't speak English.)
- speaks
- would speak
- spoke
Poprawna odpowiedź: spoke · Nawias mówi, że to sytuacja nierealna teraz, więc second conditional: If she spoke. Speaks oznaczałoby, że nie wiemy, czy mówi po angielsku, a would speak po if to kalka polskiego „gdyby mówiła”.
14. I'd help you with the move if I ___ time, but I'm working all weekend.
- have
- had
- would have
Poprawna odpowiedź: had · Druga część pokazuje, że czasu nie ma – sytuacja jest wyobrażona, więc if I had. I'd help to skrót od I would help; would pojawia się tylko raz, w części ze skutkiem.
15. If I ___ where he lives, I would tell you. (I don't know his address.)
- would know
- knew
- know
Poprawna odpowiedź: knew · Polskie „gdybym wiedział” ma cząstkę -by, co kusi do *If I would know. Po angielsku warunek wyobrażony to Past Simple: If I knew. Know nie pasuje, bo nawias mówi, że adresu nie znam.
16. Your tooth still hurts? If I were you, I ___ to the dentist today.
- would go
- will go
- go
Poprawna odpowiedź: would go · If I were you to stała formuła rady („na twoim miejscu”), po której stoi would + bezokolicznik: I would go. Will go i go nie pasują do wyobrażonej sytuacji „gdybym był tobą”.
17. What would you do if someone ___ your bike?
- steals
- would steal
- stole
Poprawna odpowiedź: stole · Pytanie z would you do opisuje sytuację wyobrażoną, więc w warunku Past Simple: if someone stole. Would steal po if to błąd typu „gdyby ktoś ukradłby”.
18. If we lived by the sea, we ___ swimming every day.
- will go
- would go
- go
Poprawna odpowiedź: would go · Lived w części z if to sygnał second conditional (nie mieszkamy nad morzem), więc skutek to would go. Will go i go nie łączą się z wyobrażonym warunkiem w Past Simple.
19. If he ___ twelve hours a day, he wouldn't be tired all the time. (He works very long hours.)
- didn't work
- doesn't work
- wouldn't work
Poprawna odpowiedź: didn't work · Wyobrażamy sobie odwrotność obecnej sytuacji, więc przeczenie w Past Simple: If he didn't work. Wouldn't work po if to kalka polskiego „gdyby nie pracował”, a doesn't work nie pasuje do wouldn't be.
20. I would buy that flat if it ___ a bit less. (It's too expensive for me.)
- costs
- would cost
- cost
Poprawna odpowiedź: cost · Cost ma taką samą formę w Past Simple, więc if it cost (bez -s) to second conditional: „gdyby kosztowało”. Costs to czas teraźniejszy, który nie pasuje do would buy, a would cost po if to błąd z polskiego -by.
21. If I ___ home earlier, I would have caught the last bus.
- left
- had left
- would have left
Poprawna odpowiedź: had left · Third conditional: inna wersja zamkniętej przeszłości, więc Past Perfect po if – If I had left. Left to forma second conditional, a would have left po if to kalka polskiego „gdybym wyszedł”.
22. If they had booked the tickets in May, they ___ much less.
- would have paid
- would pay
- had paid
Poprawna odpowiedź: would have paid · Warunek w Past Perfect (had booked) dotyczy przeszłości, więc skutek też jest przeszły i nierealny: would have paid. Would pay mówiłoby o teraźniejszości, a had paid nie wyraża skutku.
23. We ___ last Sunday's match if our goalkeeper hadn't been injured.
- would win
- won
- would have won
Poprawna odpowiedź: would have won · Mecz już się odbył, a warunek to hadn't been injured (Past Perfect), więc skutek to would have won. Polskie „wygralibyśmy” nie rozróżnia teraz i wtedy, ale angielski wymaga tu have + III forma.
24. If you ___ me about the party, I would have come.
- told
- had told
- would tell
Poprawna odpowiedź: had told · Impreza już była, a skutek to would have come, więc warunek w Past Perfect: If you had told me. Told to forma second conditional, a would tell po if to kalka „gdybyś powiedział(by)”.
25. If Ola ___ her alarm, she wouldn't have missed the flight.
- had set
- set
- would set
Poprawna odpowiedź: had set · Lot już uciekł, więc third conditional: If Ola had set her alarm. Uwaga: set ma tę samą formę we wszystkich trzech formach czasownika, dlatego had jest tu jedynym sygnałem Past Perfect.
26. If I'd known you were in Poznań last week, I ___ you.
- would call
- would have called
- had called
Poprawna odpowiedź: would have called · I'd known to skrót od I had known (po 'd stoi III forma), więc to third conditional i skutek brzmi would have called. Would call odnosiłoby się do teraźniejszości, a nie do zeszłego tygodnia.
27. If you'd asked me, I'd ___ you with the essay. (The essay was due yesterday.)
- helped
- help
- have helped
Poprawna odpowiedź: have helped · Pierwsze 'd to had (stoi przed asked, czyli III formą), drugie 'd to would. Po would w third conditional potrzebne jest have + III forma: I'd have helped. Samo I'd helped oznaczałoby I had helped, co nie jest skutkiem warunku.
28. If it ___ so foggy yesterday, the plane wouldn't have landed in Katowice instead of Kraków.
- hadn't been
- wasn't
- wouldn't be
Poprawna odpowiedź: hadn't been · Lądowanie już się odbyło, więc warunek w przeczeniu Past Perfect: If it hadn't been so foggy. Wasn't to forma second conditional, a wouldn't be po if to błąd z polskiego „gdyby nie było”.
29. (Mixed: past condition, present result) If I had taken that job in Berlin, I ___ in Germany now.
- would have lived
- would live
- will live
Poprawna odpowiedź: would live · Decyzja dotyczy przeszłości (had taken), ale skutek dotyczy teraz – wskazuje na to now. Dlatego would live, a nie would have lived. Will live pasuje tylko do realnej przyszłości.
30. (Mixed: past condition, present result) If she ___ medicine ten years ago, she would be a doctor now. (She chose law.)
- studied
- would study
- had studied
Poprawna odpowiedź: had studied · Warunek dotyczy wyboru sprzed dziesięciu lat, więc Past Perfect: had studied. Skutek (would be a doctor now) jest teraźniejszy – to typowy mixed conditional. Studied nie może tu oznaczać przeszłości, bo w second conditional Past Simple wyraża wyobrażoną teraźniejszość.
Zadaj ten quiz swojej klasie
Za darmo, a uczniowie nie potrzebują konta.
Cztery tryby warunkowe w pigułce
Każdy typ ma swoją budowę i swój czas odniesienia. Najpierw ustal, czy mówisz o stałej zależności, realnej przyszłości, wyobrażonej teraźniejszości czy o przeszłości, której nie da się zmienić.
- Zero: if + Present Simple, Present Simple – stałe zależności i fakty: If you heat butter, it melts.
- First: if + Present Simple, will + bezokolicznik – realna przyszłość: If it rains on Saturday, we'll stay in.
- Second: if + Past Simple, would + bezokolicznik – sytuacja wyobrażona teraz lub w przyszłości: If I had more money, I would travel.
- Third: if + Past Perfect, would have + III forma – inna wersja przeszłości: If I had left earlier, I would have caught the bus.
- Mixed: if + Past Perfect, would + bezokolicznik – przeszła przyczyna, obecny skutek: If I had taken the job, I would live in Berlin now.
- Zamiast will i would mogą stać can, could, might lub polecenie: If she finishes, she can go; If you see him, call me.
Sprawdzaj obie części osobno: will i would należą do skutku. W części z if zwykle widzisz czas „o krok wstecz”.
Trudne przypadki: unless, as soon as, skrót 'd i If I were you
- Unless = mniej więcej „jeśli nie”: You won't pass unless you study (nie dodawaj don't).
- As soon as, when, before, after, until: przyszłość wyrażamy czasem teraźniejszym – Call me when you arrive.
- 'd = had albo would: If I'd known (had + III forma), I'd have called (would + have). Pomaga to, co stoi po 'd.
- If I were you, I would… – formuła rady. W mowie potocznej słychać też If I was you, ale were jest bezpieczne w każdym tekście.
- Will po if bywa poprawne, gdy wyraża gotowość lub prośbę (If you'll wait a moment, I'll check), ale w zwykłym warunku przyszłym stoi czas teraźniejszy.
- Zero czy first? Przy ogólnych faktach zwykle używamy czasu teraźniejszego w obu częściach (If you mix blue and yellow, you get green); will w drugiej części też się zdarza, ale zero conditional to bezpieczny wybór.
Dlaczego Polacy popełniają te błędy
Polskie „jeśli” łączy się z czasem przyszłym: „jeśli jutro będzie padać”, „jeśli zdążę”, „jak tylko dojedziesz”. Angielski w zwykłym warunku przyszłym używa czasu teraźniejszego, więc dosłowne tłumaczenie daje *if it will rain i *as soon as you will arrive.
Z kolei tryb przypuszczający w polszczyźnie oznacza cząstkę -by w obu częściach zdania: „gdyby-m wiedział, powiedział-by-m”. Stąd odruch, by wstawić would również po if (*if I would know). Na dodatek w codziennym polskim „gdybym wiedział, zadzwoniłbym” może dotyczyć zarówno teraz, jak i wczoraj – o czasie decyduje kontekst. Angielski musi to rozstrzygnąć formą: If I knew (teraz) albo If I had known (wtedy) – dlatego przed tłumaczeniem dopisz sobie w myślach „teraz” lub „wtedy”.
Typowe błędy i poprawki
- ✗ If it will rain on Saturday, we'll stay in. → ✓ If it rains on Saturday, we'll stay in. – w zwykłym warunku przyszłym po if stoi Present Simple.
- ✗ If I would know his address, I would tell you. → ✓ If I knew his address, I would tell you. – would tylko w części ze skutkiem.
- ✗ If I would have known, I would have called. → ✓ If I had known, I would have called. – w third conditional po if stoi Past Perfect.
- ✗ If I knew about it yesterday, I would have helped. → ✓ If I had known about it yesterday, I would have helped. – przeszły warunek wymaga had + III forma.
- ✗ You won't pass unless you don't study. → ✓ You won't pass unless you study. – unless już zawiera przeczenie.
- ✗ Call me as soon as you will arrive. → ✓ Call me as soon as you arrive. – po as soon as przyszłość wyrażamy czasem teraźniejszym.
Metoda w trzech krokach
- Krok 1: zapytaj, kiedy dzieje się warunek – zawsze, w realnej przyszłości, w wyobrażonym „teraz” czy w przeszłości?
- Krok 2: dobierz formę po if (Present Simple, Past Simple albo Past Perfect) bez will i would.
- Krok 3: dobierz skutek (Present Simple, will, would albo would have) i sprawdź, czy pasuje do określeń czasu typu now, tomorrow, last week.
Ćwicz dalej
Najczęstsze pytania
Czy po if nigdy nie stoi will ani would?
W zwykłym warunku dotyczącym przyszłości lub sytuacji wyobrażonej po if stoi czas teraźniejszy lub przeszły, a will i would idą do drugiej części. Will po if pojawia się jednak, gdy wyraża gotowość lub uprzejmą prośbę: If you'll follow me, I'll show you the room. To szczególne użycie, a nie zwykłe przewidywanie.
Jak odróżnić second conditional od third conditional?
Second dotyczy wyobrażonej teraźniejszości lub przyszłości (If I had time, I would help), a third – przeszłości, której nie da się zmienić (If I had had time, I would have helped). Polskie „gdybym miał czas, pomógłbym” pasuje do obu, więc decyduje kontekst: teraz czy wtedy.
Kiedy używa się mixed conditional?
Gdy warunek i skutek dotyczą różnych czasów, najczęściej przeszłej przyczyny i obecnego skutku: If I had studied medicine, I would be a doctor now. Słowa takie jak now albo ten years ago pomagają rozpoznać, że części zdania odnoszą się do różnych momentów.
Platforma do nauki angielskiego
Ćwicz we wszystkich 13 kategoriach na platformie do nauki PromGee. Pytania są dopasowane do twojego poziomu, każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postępy zapisują się na twoim koncie.