Przedimki a, an, the: zasady dla Polaków

Dlaczego „jestem studentem” wymaga dodatkowego słowa?

Piszesz I am student i masz wrażenie, że zdanie zawiera wszystko: osobę, czasownik i zawód. Po polsku rzeczywiście niczego nie brakuje. Angielski przy pojedynczym rzeczowniku policzalnym zwykle wymaga jeszcze określnika: I am a student. Podobnie powiesz a teacher, an engineer albo my colleague. Nie chodzi o ozdobnik, tylko o informację, jak rozumieć rzeczownik.

Przedimki nie mają jednego wygodnego odpowiednika w polskim. A bywa bliskie „jakiś” lub „jeden”, a the – „ten”, ale tłumaczenie każdego wystąpienia tymi słowami brzmiałoby dziwnie. Lepiej zapytać, czy rozmówca wie, o który przedmiot chodzi. I bought a lamp wprowadza lampę do rozmowy. The lamp is in the kitchen odsyła już do tej samej lampy.

Zacznij od krótkich, konkretnych zdań o rzeczach wokół siebie. Wybierz jeden przedmiot, wprowadź go, a potem powiedz o nim coś jeszcze. Taka para zdań uczy przekazywania informacji lepiej niż lista wyjątków oderwanych od sytuacji. Z czasem dołącz rzeczowniki abstrakcyjne i nazwy miejsc, gdzie wybór wymaga dodatkowej wiedzy.

A czy an: słuchaj następnego słowa

Nie wybieraj przedimka na podstawie pierwszej litery rzeczownika. Liczy się pierwszy dźwięk słowa stojącego bezpośrednio po a lub an. Hour zaczyna się wymawianą samogłoską, bo h jest nieme: an hour. University zaczyna się dźwiękiem /j/, więc powiesz a university. Ten sam powód stoi za a user i a European city.

Jeśli przed rzeczownikiem wstawisz przymiotnik, to jego początek decyduje o przedimku. An umbrella, ale a red umbrella. A problem, ale an unusual problem. Nie ucz się więc, że słowo umbrella ma na zawsze przypisane an. Przedimek pasuje do całej grupy, którą właśnie wypowiadasz, a jego postać zależy od sąsiedniego dźwięku.

Przy skrótach rozstrzyga sposób odczytania: an MRI scan, ale a USB cable. Gdy skrót czyta się literami, sprawdź brzmienie nazwy pierwszej litery. Podobnie działa an email: liczy się wymowa /iː/, a nie pisownia. Nie musisz znać symboli fonetycznych każdego słowa. W razie wątpliwości odsłuchaj je w słowniku, a potem przeczytaj całą grupę głośno.

The: czy odbiorca rozpozna właściwą rzecz?

Wcześniejsza wzmianka to tylko jeden sposób ustalenia odniesienia. Możesz wejść do pokoju i powiedzieć Could you close the window?, choć nikt wcześniej o oknie nie mówił. Wspólna sytuacja pozwala rozpoznać, o które okno prosisz. Jeśli pomieszczenie ma kilka otwartych okien i nie wiadomo, które masz na myśli, dodaj opis: the window next to the desk.

The bywa potrzebne również przy rzeczy jedynej w danym kontekście: the sun, the manager of this shop, the best route to the station. Nie wyciągaj z tego wniosku, że każdy rzeczownik z opisem automatycznie wymaga the. A student from Kraków nadal może być jednym z wielu studentów. Decyduje rozpoznawalność, a nie sama obecność dodatkowych słów.

Również a nie znaczy, że mówiący nie zna rzeczy. Jeśli mówię I've bought a present for you, wiem, co kupiłem, ale odbiorca jeszcze tego nie wie. Przedimek pokazuje, co rozmówca już wie. Czytając krótki dialog, zwracaj uwagę na to, co wie każda osoba, zamiast szukać mechanicznej reguły „pierwszy raz zawsze a”.

Bez przedimka: kawa ogólnie, konkretna kawa na stole

Porównaj I like coffee z The coffee is cold. Pierwsze zdanie opisuje twój gust; drugie dotyczy konkretnej kawy. Podobnie Dogs need exercise mówi o psach jako grupie, a The dogs in our garden are noisy – o ustalonych psach. Liczba mnoga i niepoliczalność pozwalają mówić ogólnie bez przedimka; nie zabraniają używania the przy konkretnym odniesieniu.

A i an wymagają pojedynczego rzeczownika policzalnego. Nie powiesz zwykle an advice ani an information. Jeśli potrzebujesz jednej porady lub informacji, użyj a piece of advice lub a piece of information. W kawiarni a coffee oznacza często porcję lub filiżankę kawy: wyraz zmienia sposób użycia. To nie powód, by każdą substancję automatycznie łączyć z a.

Przed formami dzierżawczymi i wskazującymi nie dokładaj kolejnego określnika z tej samej grupy. My bike i this bike są już określone; the my bike jest błędne. Przed nazwami większości miast, języków i krajów też zwykle nie stawiasz przedimka: Kraków, English, Poland. Niektóre nazwy geograficzne mają jednak utrwalone the, np. the United Kingdom.

Go to school i go to the school: zmiana perspektywy

Niektórych połączeń warto uczyć się jako całych wyrażeń. A child goes to school opisuje uczęszczanie do szkoły. A parent goes to the school to talk to a teacher wskazuje odwiedzenie konkretnej placówki. To użyteczne rozróżnienie, ale nie kod, który da się bez wyjątków zastosować do wszystkich budynków. Poznawaj każde połączenie w zdaniu.

Go to bed dotyczy kładzenia się spać, a sit on the bed – siedzenia na konkretnym łóżku. Przy instrumentach często spotkasz play the guitar, choć bezprzedimkowe play guitar też występuje, zwłaszcza w amerykańskim angielskim i przy graniu w zespole. Brytyjskie at the weekend i amerykańskie on the weekend różnią się przyimkiem; o weekendach ogólnie Brytyjczyk powie at weekends, a Amerykanin on weekends.

Jeśli dopiero zaczynasz, wybierz kilka przydatnych połączeń z własnego dnia: go to work, have breakfast, take the bus, listen to the radio. Zapisuj je razem z czasownikiem. Samo radio nie podpowie ci, jak powiedzieć „w radiu” lub „włączyć radio”. Pełne zdanie pokazuje także przyimek i sytuację, w której użyjesz wyrażenia.

Najczęstsze błędy Polaków i cztery pytania kontrolne

Przed każdym rzeczownikiem zapytaj kolejno: czy jest policzalny? Czy występuje w liczbie pojedynczej? Czy odbiorca wie, o który chodzi? Czy ma już określnik, np. my albo this? Przy pojedynczym rzeczowniku policzalnym nowy, nieokreślony obiekt zwykle dostanie a/an; rozpoznawalny – the. Przy ogólnej liczbie mnogiej lub znaczeniu niepoliczalnym często niczego nie dodajesz.

Na końcu przeczytaj zdanie na głos i sprawdź a/an przy sąsiednim słowie. Dopiero potem zajmij się stałymi wyrażeniami. Jeśli sprawdzasz własny tekst narzędziem, porównaj sugestię z zamierzonym sensem: program nie zawsze wie, czy twój odbiorca zna już wspomniany dokument, hotel lub osobę. Kontekst pozostaje twoją decyzją.

Ćwiczenia

Najpierw rozwiąż zadanie samodzielnie, potem sprawdź odpowiedź i uzasadnienie. Przy tłumaczeniu lub pisaniu własnych zdań możliwe są także inne poprawne odpowiedzi.

1. 1. Uzupełnij a albo an: Ola is ___ engineer and works at ___ university.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   an; a

   Engineer zaczyna się dźwiękiem samogłoskowym, a university – spółgłoskowym /j/. Decyduje wymowa następnego słowa.

2. 2. Uzupełnij: I saw ___ dog outside. ___ dog was wearing a red collar. (Pierwszy raz wspominasz o tym psie).

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   a; the

   A wprowadza jednego psa do rozmowy. The wraca do tego samego, już wskazanego psa.

3. 3. Popraw zdanie, jeśli chodzi o informacje ogólnie: I need an information about trains.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   I need some information about trains.

   Information jest tu niepoliczalne, więc nie łączymy go z an. Możliwe jest też I need information about trains.

4. 4. Wybierz wersję mówiącą o twoich upodobaniach ogólnie: I love music / the music.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   I love music.

   Muzyka jako dziedzina ma znaczenie ogólne i niepoliczalne. The music odnosiłoby się do konkretnej muzyki, np. w danym filmie.

5. 5. Przetłumacz: Kupiłem książkę. Książka jest w mojej torbie.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   I bought a book. The book is in my bag.

   Najpierw przedstawiasz nową książkę przez a, potem wracasz do niej przez the. My bag nie wymaga dodatkowego the.

Źródła i dalsza lektura

Przykłady powstały na potrzeby tego poradnika. Reguły i sposoby użycia możesz sprawdzić w źródłach poniżej.

• Cambridge Grammar: a/an i the
• Purdue OWL: wybór przedimka w kontekście
• Purdue OWL: wymowa a wybór a lub an

Widzisz błąd? Napisz do nas, podając adres strony i przykład.