Strona bierna w angielskim (passive voice)

Paczka dotarła – ale kto ją dostarczył?

Czekasz na przesyłkę i dostajesz wiadomość: Your parcel has been delivered. Ważna jest paczka i jej status, a nie nazwisko kuriera. Angielska strona bierna pozwala zacząć od rzeczy, o której rozmawiamy. Zamiast Someone has delivered your parcel otrzymujesz zdanie, w którym parcel zajmuje miejsce podmiotu.

Taki wybór przydaje się, gdy wykonawcy nie znamy: My bike was stolen. Bywa też oczywisty: The road is being repaired. Nie trzeba dopowiadać „przez robotników”, jeśli niczego to nie wyjaśnia. Strona bierna pomaga utrzymać ten sam temat w kolejnych zdaniach, na przykład w opisie zamówienia, budynku lub eksperymentu.

Nie jest jednak obowiązkowym sposobem na oficjalny styl. W e-mailu I will send the report tomorrow bywa czytelniejsze niż The report will be sent tomorrow, bo jasno wskazuje odpowiedzialną osobę. Wybieraj konstrukcję według informacji, którą chcesz podkreślić. Sam fakt, że piszesz do klienta, nie wymaga ukrywania wykonawcy każdej czynności.

Budowa: be + III forma czasownika

Zacznij od pary The company sends invoices oraz Invoices are sent. Dopełnienie invoices staje się podmiotem, a sends zmienia się w are sent. Are dopasowujesz do liczby mnogiej, a sent jest III formą czasownika (past participle) send. Czasowniki regularne zawsze dostają tu -ed (czasem ze zmianą pisowni, jak stopped); formy nieregularne trzeba znać lub sprawdzić.

Przeczenie budujesz przy pierwszym operatorze: are not sent, was not sent, has not been sent. W pytaniu ten operator przechodzi przed podmiot: Are they sent?, Has it been sent?, Will it be sent?, Can it be sent? Reszta konstrukcji zachowuje kolejność. Nie dodawaj do ani did. Poniższa tabela pokazuje najprostszy wariant, w Present Simple; formy innych czasów znajdziesz w kolejnej tabeli.

Podczas przekształcania zachowaj znaczenie czasu. Jeśli ktoś właśnie naprawia windę, potrzebujesz The lift is being repaired. Samo is repaired mogłoby opisywać regularną czynność, a nie trwającą naprawę. Wybór strony nie zmienia tego, czy mówisz o zwyczaju, zakończonym zdarzeniu czy procesie w toku.

Strona bierna w czasach angielskich – tabela

W tabeli zmienia się forma be, a sent pozostaje bez zmian. Zauważ różnicę między being a been: being pojawia się w pokazanych formach Continuous, natomiast been jest III formą be, potrzebną po have lub had. Sekwencje is being i has been pełnią więc inne funkcje; nie są dwiema wersjami tego samego zapisu.

Nie musisz tworzyć każdej możliwej kombinacji. Formy bierne Perfect Continuous, takie jak has been being repaired, są rzadkie i zwykle zastępuje się je naturalniejszym zdaniem czynnym. Podstawowe konstrukcje z tabeli wystarczą w większości codziennych tekstów. Future Perfect przyda się wtedy, gdy podkreślasz zakończenie przed określonym momentem w przyszłości.

By: wykonawcę dodaj wtedy, gdy wnosi informację

Jeśli wykonawca ma znaczenie, wprowadź go przez by: The mural was painted by a local artist. Bez tej części wiemy tylko, że mural powstał; z nią poznajemy autora. Przy przekształceniu They repaired the road nie musisz jednak kończyć zdania by them, jeśli „oni” nie oznacza wcześniej ustalonej, istotnej grupy.

Rozróżniaj wykonawcę i narzędzie. W zdaniu The window was broken with a hammer młotek jest narzędziem, dlatego używamy with. W The window was broken by a child dziecko wykonuje czynność. Nie tłumacz każdego polskiego „przez” lub „za pomocą” jednym angielskim przyimkiem; najpierw sprawdź relację między osobami i przedmiotami.

„Mówi się, że…”: It is said that i is said to

Gdy przekazujesz rozpowszechnioną opinię lub doniesienie, możesz użyć It is said that. It pełni tu funkcję podmiotu gramatycznego, a treść wiadomości pojawia się po that. Nie chodzi o konkretną rzecz nazwaną „to”. Podobnie działają konstrukcje z reported, believed lub thought, choć wybór czasownika zmienia odcień znaczenia.

Drugi wariant zaczyna się od osoby lub rzeczy: The castle is said to be haunted. Jeśli opisywane zdarzenie jest wcześniejsze niż doniesienie, przydaje się to have + III forma: He is said to have left. Nie zamieniaj obu wariantów bez sprawdzenia czasu. „Podobno mieszka” i „podobno wyjechał” mają inną relację między informacją a zdarzeniem.

Have something done: ktoś robi coś dla ciebie

Po polsku powiesz „obciąłem włosy”, choć zrobiła to fryzjerka. Angielskie I cut my hair sugeruje samodzielne obcinanie, natomiast I had my hair cut wskazuje usługę wykonaną przez inną osobę. Konstrukcja ma układ have + rzecz + III forma. Czas i osobę wyrażasz przez have: have, had, am having lub will have.

Nie jest to Past Perfect. W I had my laptop repaired między had a repaired stoi my laptop, czyli przedmiot usługi. W I had repaired my laptop słowo had łączy się bezpośrednio z repaired i opisuje twoją wcześniejszą naprawę. Konstrukcja have something done może też opisywać przykre zdarzenie, którego nie zlecaliśmy: They had their car stolen. Kontekst rozstrzyga, czy chodzi o usługę, czy doświadczenie.

Polskie „robi się”, „zostało zrobione” a angielski

Polski ma kilka sposobów, by pominąć wykonawcę: „robi się”, „zrobiono”, „zostało zrobione”, „jest robione”, a nawet „budują” bez wskazanej osoby („Na rogu budują nowy blok”). Po angielsku możesz użyć strony biernej z be i III formą albo ogólnego podmiotu, np. they. Jeśli wybierasz stronę bierną, ustal też czas i to, czy czynność jest w toku, czy już się zakończyła.

Samo „zrobiono” nie zdradza angielskiego czasu. „Wszystko już zrobiono” ze skutkiem widocznym teraz to Everything has already been done, a „Zrobiono to w 2019 roku” – It was done in 2019. W rozmowie angielski często woli zresztą you lub they: „Jak to się pisze?” to zwykle How do you spell it?, a „Na rogu budują nowy blok” – They're building a new block on the corner.

Najczęstsze błędy Polaków

Kuba pisze w wypracowaniu: „The new stadium was build in 2012. Nothing bad was happened during the opening.” Ma dwa typowe błędy naraz. Po was stoi bezokolicznik zamiast III formy, a happen dostało stronę bierną, której nie ma. Pomaga powrót do zdania czynnego: ktoś zbudował stadion, więc stadium może zostać podmiotem; przy happen nie ma dopełnienia, które dałoby się przenieść na początek.

Za to I was born in 2005 jest całkowicie poprawne. Born to III forma od bear (rodzić), więc dosłownie mówisz „zostałem urodzony” – stąd zawsze was/were born, nigdy I born ani I borned.

Ćwiczenia

Najpierw rozwiąż zadanie samodzielnie, potem sprawdź odpowiedź i uzasadnienie. Przy tłumaczeniu lub pisaniu własnych zdań możliwe są także inne poprawne odpowiedzi.

1. 1. Zmień na stronę bierną: The company sends invoices every Monday.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   Invoices are sent every Monday.

   Invoices jest w liczbie mnogiej, więc używamy are. Present Simple zachowuje znaczenie regularnej czynności.

2. 2. Zmień na stronę bierną: Someone has already repaired the lift.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   The lift has already been repaired.

   Zachowujemy Present Perfect: has been + III forma. Nieznanego wykonawcę someone pomijamy.

3. 3. Przetłumacz, zaznaczając usługę: Wczoraj obciąłem włosy u fryzjera.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   I had my hair cut yesterday.

   Have + rzecz + III forma wskazuje, że usługę wykonała inna osoba. Cut ma taką samą formę w bezokoliczniku i III formie.

4. 4. Zacznij od It: People say that the building is empty.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   It is said that the building is empty.

   Is said wprowadza przekazywaną opinię. Po that pozostaje pełne zdanie opisujące budynek.

5. 5. Popraw: The accident was happened near the station.

   Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

   The accident happened near the station.

   Happen opisuje zdarzenie i nie ma tu dopełnienia, z którego można utworzyć stronę bierną. Usuwamy was.

Źródła i dalsza lektura

Przykłady powstały na potrzeby tego poradnika. Reguły i sposoby użycia możesz sprawdzić w źródłach poniżej.

• Cambridge Grammar: Passive: forms
• Cambridge Grammar: Passive: uses
• Cambridge Grammar: Passives with and without an agent
• Cambridge Grammar: Have something done

Widzisz błąd? Napisz do nas, podając adres strony i przykład.